Zapisnici sa sednica Ministarskog saveta Kraljevine Jugoslavije 1941-1945.

Data/Images/aj_kor_zap_1941_1945_s_no1_no1.jpgU izdanju Arhiva Srbije i Crne Gore i Javnog preduzeća Službeni list SCG objavljeni su "Zapisnici sa sednica Ministarskog saveta Kraljevine Jugoslavije, 1941-1945. godine".

Na preko 500 stranica ove knjige sa predgovorom prof. dr Ljubodraga Dimića i uvodnim napomenama priređivača mr Komnena Pijevca i Dušana Jončića, arhivista Arhiva SCG, objavljeni su svi zapisnici sa sednica kraljevske vlade održanih od 27. marta 1941. do 8. februara 1945. godine.

U tom periodu promenilo se šest kabineta:

  • vlada Dušana Simovića, 27. mart – 6. januar1942. (održala je 54 sednice),
  • prva vlada Slobodana Jovanovića, 12. januar – 28. decembar 1942. (održala je 50 sednica),
  • druga vlada Slobodana Jovanovića, 5. januar – 15. jun 1943. (održala je 18 sednica),
  • vlada Miloša Trifunovića, 1. jul – 30. jul 1943. (održala je 7 sednica),
  • vlada Božidara Purića, 11. avgust 1943. – 25. maj 1944. (održala je 55 sednica) i
  • vlada Ivana Šubašića, 27. jul 1944. – 8. februar 1945. (održala je 33 sednice).

Ukupno je održano 217 sednica vlade u Beogradu, Užicu, Sevojnu, Palama, Atini, Tanturu (Jerusalim), Kairu, Londonu.

Publikovanjem ovog zbornika ostvarena je namera Arhiva da se originali zapisnika konačno objave u celini, čime je praktično prestala potreba budućih istraživača da o vu građu traže na drugim mestima, iz druge ruke, u raznim kopijama, izvodima, u drugim arhivima, pa i u Arhivu Srbije i Crne Gore. Konačno, samim objavljivanjem, originali zapisnika su na najbolji način zaštićeni od oštećenja i uništenja.

U istorijsku vrednost ovih zapisnika sada se može uveriti i šira javnost. Celovito objavljivanje zapisnika tek otvara mogućnost da se i širi krug korisnika detaljno upozna i informiše o čemu se razgovaralo i šta se zaključivalo na sednicama vlade i kakvi su bili rezultati vladinog delovanja u skladu sa ratnim okolnostima i specifičnim uslovima koji su proizilazili iz njenog delovanja izvan zemlje.

Vlada, koja se obrela u emigraciji, prihvaćena je od saveznika kao jedini zakoniti predstavnik Kraljevine Jugoslavije. Ugled stečen 27. marta dodatno je doprinosio da Vlada i monarh budu smatrani nosiocima državnopravnog i međunarodnog kontinuiteta jugoslovenske države.

Na sednicama Ministarskog saveta raspravljano je o ratnim ciljevima Kraljevine Jugoslavije, unutrašnjem državnom preuređenju, spoljnim poslovima, tekućem radu vlade, organizaciji pomoći Jugoslaviji i njenom stanovništvu, vojnim snagama vlade u inostranstvu i zemlji, pomoći iseljenika starom kraju i radu iseljeničkih organizacija, sudbini ratnih zarobljenika i interniraca, stradanjima stanovništva u zemlji, finansijskim pitanjima…

Analizirajući delovanje Ministarskog saveta KJ prof. dr Ljubodrag Dimić zapaža: "Priča koju pripovedaju Zapisnici sa sednica Ministarskog saveta Kraljevine Jugoslavije počinje 27. marta 1941. godine. Već u prvim danima postojanja i rada Vlade postaju vidni nesloga, podele, različiti pogledi na politiku koju treba voditi u sudbonosnim trenutcima za opstanak zemlje, pojedinačni i stranački interesi, odsustvo jasnih vizija, nesnalaženje u događajima, konfuzija i haos koji dodatno vodi ratnoj katastrofi. Besplodne rasprave u kojima su iznošena nerealna očekivanja, iskazivano otsustvo pragmatizma, bila izražena administrativno-birokratska logika razmišljanja "proždirale" su dragoceno vreme... Ministri izbegličke Vlade i politički prvaci u Londonu bili su oštro polarizovani oko brojnih pitanja podjednako prošlosti koliko i sadašnjosti i budućnosti. "Utvrđivanje" krivaca za vojni poraz, izdaju i komadanje zemlje, počinjene greške, genocid naprosto je apsorbovalo energije i paralizovalo rad Vlade. Sukobi, mučne rasprave, svađe, iskazani animoziteti, nepoverenje, netrpeljivost ozbiljno su kompromitovali ideju jugoslovenske države i gotovo dovodili u pitanje njeno obnavljanje... "

Zapisnici se objavljuju bez posebnih komentara, koji bi mogli sugerisati bilo kakvo "usmereno" čitanje, i bez dodatnih ilustracija ili dodatne arhivske građe, koja bi mogla da zamagli, a ne da pojasni osnovne arhivske dokumente, koji čine sadržaj zbornika.

Zapisnici u ovom zborniku, objavljeni su u svom izvornom obliku, pri čemu su ispravljene samo očite štamparske, odnosno daktilografske greške. Originalni zapisnici, koje je vodio Sava Kosanović, su u rukopisu, dok su svi drugi urađeni pisaćom mašinom. Pisani su latinicom (sa malim izuzetkom kod zapisnika koje je vodio Sava Kosanović - deo je vođen ćiriličnim pismom), ekavskim i ijekavskim izgovorom, saglasno tome kako su ga koristili pojedini članovi vlade.

© Arhiv Jugoslavije 2008 | designed & produced by MASSVision, powered by cMASS